Wat is Koninklijke Bibliotheek België (KBR) en wie beheert het?
De Koninklijke Bibliotheek België (KBR) — ook bekend als KBR of de Koninklijke Bibliotheek — is de nationale wetenschappelijke bibliotheek van de Belgische federale staat en valt onder de Federaal Wetenschapsbeleid (BELSPO). KBR beheert het geschreven, gedrukte en cartografische erfgoed van ons land.
In de ruimtelijke ordening, historische bodemkunde en vastgoedontwikkeling vervult de sectie Kaarten en Plannen van KBR een unieke en onmisbare rol. KBR herbergt de meest complete verzameling van historische kaarten, topografische opmetingen en oude kadastrale atlassen van het Belgische grondgebied. Deze historische cartografie vormt de basis voor historisch terreinonderzoek, het opsporen van oude waterlopen, het in kaart brengen van historische bodemverontreiniging en het onderzoeken van de oorspronkelijke bebouwingscontext.
Relevante Datasets & Kaartlagen van Koninklijke Bibliotheek België (KBR)
KBR bewaart en digitaliseert historische cartografische schatten die van groot belang zijn bij het uitvoeren van diepgaand ruimtelijk vooronderzoek:
Ferrariskaarten (Kabinettskaart van de Oostenrijkse Nederlanden, 1771-1778). De allereerste systematische, gedetailleerde topografische kaart van Vlaanderen en België, essentieel voor de analyse van de oorspronkelijke staat van landschappen, natuur en waterlopen.
Vandermaelenkaarten (1846-1854). De eerste lithografische atlas van het onafhankelijke België, opgesteld door Philippe Vandermaelen, met een nauwkeurige weergave van de vroege industriële infrastructuur, wegen en dorpskernen.
Poppkaarten (Atlas cadastral parcellaire de la Belgique, 19e eeuw). De gedetailleerde kadasteratlassen van Philippe-Christian Popp, die historische perceelindelingen, eigendomsstructuren en vroegere gebouwfootprints op perceelniveau tonen.
Historische Stadsplannen & Regionale Atlassen. Een schat aan archiefkaarten die de stedenbouwkundige evolutie van Vlaamse en Brusselse steden door de eeuwen heen gedetailleerd documenteren.
Historische Hydrografische Kaarten. Oude kaarten van rivierlopen, gedempte grachten, verdwenen poelen en polderstructuren.
Stedenbouwkundige & Juridische Implicaties voor je Project
Het negeren van de historische ruimtelijke context die KBR-cartografie biedt, brengt verborgen bouwkundige, milieutechnische en financiële risico's met zich mee:
Risico's bij negeren
Het bouwen op een locatie zonder kennis van de historische ondergrond kan leiden tot ernstige verzakkingen of vochtproblemen doordat er gebouwd wordt op gedempte grachten, oude vijvers of historische moerasgebieden. Bovendien kan een onbekend industrieel verleden (zoals historische looierijen, ververijen of gasfabrieken die zichtbaar zijn op oude Vandermaelen- of Poppkaarten) leiden tot de onverwachte vondst van zware bodemverontreiniging tijdens de graafwerken, met werfstillegging en torenhoge saneringskosten tot gevolg.
Koppeling met toetsen
Data uit de KBR-collecties voedt de historische analyse binnen het oriënterend bodemonderzoek (OBO), de verplichte archeologienota (het aantonen van de historische bewoningsintensiteit op een perceel) en het historisch vooronderzoek bij de watertoets.
Automatische verwerking in PermiPro
Automatische data-ophaling. PermiPro haalt de informatie uit deze bron automatisch op en bundelt deze direct op perceelniveau.
Direct inzicht. De data wordt direct geïntegreerd in de vergunningsassistent, de ruimtelijke toetsen, de inplantingsplannen en de geëxporteerde documenten.